Martha Lukasi is algemeen directeur van Sibusiso in Arusha, Tanzania. In 2026 wordt het centrum versterkt als een toonaangevend revalidatiecentrum en worden de outreach activiteiten uitgebreid als Community Based Inclusive Development (CBID) door middel van mobiele klinieken. Martha vertelt ons over de nieuwe activiteiten.
Martha, Sibusiso bestaat al 25 jaar. Waarom nu een nieuwe aanpak?
“Al 25 jaar biedt Sibusiso revalidatie met programma’s in het centrum en via het outreach programma in de dorpen nabij het centrum. Onze ervaring toont echter aan dat dit model onvoldoende werkt voor gezinnen die ver weg wonen, geen vervoer hebben of stigma ondervinden waardoor ze onvoldoende van onze diensten gebruik kunnen maken. We zijn vastbesloten om ook deze kinderen te bereiken”.
Wat gaat Sibusiso nu anders doen?
“In 2026 zal Sibusiso een hybride model aannemen dat centrumgerichte zorg combineert met Community Based Inclusive Development (CBID), door maandelijkse revalidatiediensten te leveren via een mobiele kliniek. We zullen zorg verlenen samen met de gemeenschappen, de families en de lokale overheden. Op die manier hopen we ook stigma en uitsluiting van kinderen met een beperking aan te pakken. We beginnen met een pilot in de wijk Maji ya Chai in het district Arumeru.”
Wat gebeurt er in zo’n mobiele kliniek?
“Ons team van professionals, waaronder therapeuten, maatschappelijk werkers en leraren, reist naar achtergestelde gebieden om kinderen te beoordelen, revalidatie te bieden, verzorgers op te leiden en gezinnen te begeleiden in hoe ze hun kinderen thuis kunnen ondersteunen. Nieuw is dat we lokale zorgverleners betrekken bij het werk en dat we families verbinden met onze diensten. Daarbij is het belangrijk om het bewustzijn over rechten en inclusie van mensen met een beperking te vergroten”.
Waarom is die betrokkenheid van de gemeenschap zo belangrijk?
“Omdat blijvende verandering niet vanzelf plaatsvindt, maar in de gemeenschappen moet ontstaan. Wanneer we families ondersteunen, gemeenschappen informeren en we ervoor zorgen dat lokale overheden mede-eigenaar zijn van de problemen, hebben kinderen met een beperking op de lange termijn een veel grotere kans. Betrokkenheid van de gemeenschap helpt stigma en taboe te doorbreken, verbetert de toegang tot diensten en zorgt ervoor dat inclusie niet tijdelijk maar duurzaam is”.
Is dit een vervanging van het revalidatiecentrum?
“Nee, absoluut niet. Het centrum blijft het hart van ons werk. Sterker nog, we versterken het als een centrum met een hoge kwaliteit van revalidatie, de plaats om te leren en/of doorverwijzen naar specialistische zorg. Wat verandert is dat we het bereik uitbreiden zodat steun niet stopt bij het centrum, maar doorgaat naar de families thuis en in de gemeenschappen”.
Wat betekent deze stap voor de toekomst van Sibusiso?
“Dit is een belangrijke stap om ons doel te bereiken: een duurzame impact en gedeelde verantwoordelijkheid in de gemeenschappen. Ons streven is om via onze revalidatiediensten in 2030 meer dan 2.500 kinderen en jongeren met een ontwikkelingsstoornis te bereiken en te helpen. Zo krijgen nog veel meer kinderen met een beperking een eerlijke kans in Tanzania.”
Zijn er dit jaar nog andere wijzigingen in het programma van Sibusiso?
“Jazeker. Met de start van de nieuwe activiteiten herzien we ons budget en stroomlijnen we onze organisatie van de programma’s in het centrum. Zo verkorten we het 7-weken programma naar 5 weken, zodat er meer cycli mogelijk zijn. We richten ons ook meer op maatschappelijke betrokkenheid, bewustwording en pleiten voor rechten van kinderen met een beperking. We doen dit door een hechtere samenwerking met de overheid en de lokale gemeenschappen”.
Tot slot: wat drijft jou persoonlijk in dit project?
“Ik zie elke dag wat het verschil is als een kind wél gezien wordt, gewaardeerd en een kans krijgt om op te bloeien. Wanneer je een kind ziet dat ooit werd buitengesloten en nu kan deelnemen, leren en geaccepteerd wordt in zijn of haar gemeenschap, dan geeft mij dat enorm veel energie en hoop”.
